VIỆT NAM CỘNG HÒA

Tết đến, Xuân về

tdxv

(Bài viết cho Đặc San Người Việt Quốc Gia Montreal, Canada)

Năm nay tôi tròn một vòng 60 năm. Vui hay buồn? Theo tôi, lứa tuổi nào cũng có những cái hay của nó. Và mỗi độ xuân sang, mình càng nhích gần tới cuộc du lịch cuối đời của mình. Do đó cần phải ráo riết tận dụng khả năng, tiềm thức để “đánh bóng” cuộc đời mình trước khi quá trễ. Khi còn trẻ, chắc ai cũng háo hức trên ghế nhà trường, trung niên thì ráo riết trong nghề nghiệp, cạnh tranh ở trường đời. Sau đó, từ từ mỏi gối chùn chân theo sức khoẻ và tuổi đời. “Đánh bóng” với tôi là làm cho cuộc sống mình thêm ý nghĩa: cho mình, cho gia đình và cho đời. Hoàn toàn không phải “tận hưởng kẻo uổng” mà ngược lại là “tận tâm cống hiến kẻo uổng”

Có làm biếng làm nhác tôi cũng rán lo tươm tất mấy ngày Tết. Một phần nhằm gìn giữ tập tục ông bà, một phần muốn nhắc cho con tôi nhớ cái tầm quan trọng của ngày tư ngày tết trong truyền thống gia đình Việt Nam. Chuyện này coi như được viết trong cuốn tự điển to chảng của gia đình tôi rồi.

Đầu tháng 12 tây tôi đã lo tra lịch ta xem ngày giỗ ông Nội tôi trong tháng Chạp ta, ngày đưa ông Táo và 3 ngày Tết tương ứng với lịch tây như thế nào để thu xếp ngày nghỉ làm; ngày mua đồ đạc để nấu các món cổ truyền. Ở cái xứ khỉ ho cò gáy này, không phải búng tay là có những sản phẩm Á Đông! Rất nhiều thứ tôi phải đặt mua riêng với tiệm thực phẩm Á Đông (vốn nhỏ xíu). Hoa trái chưng cúng cũng phải cân nhắc mua lúc nào để được tươi tắn vào ngày Tết. Tết Việt Nam luôn rơi vào mùa đông tại Âu Châu. Nếu mua sớm quá, hoa quả sẽ không còn tươi đẹp do ảnh hưởng hơi nóng lò sưởi. Mùng một Tết mà bó hoa chưng bàn thờ “gục đầu thổn thức” thì coi như “xong tuồng” nguyên năm. Chưa kể cái màn mua hoa Forsythia (thế cho Mai), về nhà ép sao cho hoa nở vàng choé đầy cành để lấy hên vào ngày Mồng Một cũng là một “nghệ thuật”. Có năm tôi thất bại, hoa nở lác đác, thiệt tình, tôi lảo đảo như say cả năm! (dị đoan thứ thiệt!). Có người nói, rắc rối vậy thì đừng chưng hoa này cho yên tâm. Sao mà được! Tết không hoa mai vàng sao ra màu Tết? (dù chỉ là thay thế). Chuyện này không khác gì chuyện xin Xâm. Ai cũng sợ cây xâm xấu mà đầu năm ai cũng xin xâm! Theo Âu Mỹ là “no risk no fun” tôi sửa thành “no risk no luck”.

IMG_3440Hoa Forthysia thế hoa Mai vàng

Tôi luôn tự biên tự diễn các món Việt Nam cổ truyền của ngày Tết cho chắc ăn, như vậy vừa không sợ bị tổ trác đầu năm (như là mua trúng đòn bánh tét gói bị “nín”) mà vừa có thể tránh bị đầu độc bởi chất hoá học trong đồ ăn làm sẵn nhập cảng. “Bày vẽ” vậy nhưng tôi lại chẳng thấy cực chút nào, trái lại rất vui và ấm lòng tha hương. Nhiều bạn quen thường khuyên tôi kiếm người khéo tay đặt làm cho nó khoẻ, hà cớ chi cực khổ tấm thân. Họ không hiểu là những khi bày biện nấu giỗ hay nấu Tết, tôi như được sống lại cái không khí gia đình ấm êm hạnh phúc ngày nào tại Sài Gòn. Dường như là má tôi vẫn còn đây, cười nói huyên thiên, điều khiển cả nhà kẻ làm cái này, người nấu món kia. Trong mơ tưởng đó tôi cảm giác được niềm hạnh phúc vô biên của mình, thậm chí có khi cười một mình. Sau đó, khi quay về thực tại thì không nén được nỗi buồn tha hương biệt xứ của đứa con mồ côi. Tôi nghĩ rằng, nỗi buồn mồ côi cũng như nhau ở mọi lứa tuổi, có thể khi chính mình có con cái lại càng sâu thẳm hơn.

May mắn cho tôi là công tử nhà tôi lại thích nấu ăn (di truyền của cả cha và mẹ!) Cho nên, tôi cũng muốn làm để truyền nghề cho nó. Mà cái tánh ích kỷ muôn đời nằm trong DNA: “con nhớ cái này là bí quyết bà ngoại dạy cho mẹ, đừng kể cho ai nhen”. Cho nên kể từ ngày chàng có cái web về đồ ăn, hay hỏi tôi “Cái này dạy được không mẹ?” Tôi phì cười…kể ra nó cũng biết để ý để tứ, biết cái tánh “khó thương” của mẹ nó.

IMG_3557Mâm cơm ngày Tết (tự biên tự diễn)

Còn một chuyện cũng không kém phần quan trọng lắm đối với tôi khi Tết về. Đó là ngày khai đàn Đạo Tràng Pháp Hoa trên chùa. Từ chục năm nay, tôi đều cố gắng tham dự Đạo Tràng. Một ngày dài tụng trọn bộ kinh Đại Thừa này không phải “dễ nuốt”, nhưng thời kinh đầu năm cúng dường chư Phật sẽ mang lại cho tôi niềm tin và sức mạnh để đi suốt một năm dài. Ấy là chưa kể về chùa, gặp bạn đạo, nói chuyện vui, nhắc chuyện Tết quê nhà đủ làm ấm lòng kẻ tha hương giữa mùa đông lạnh.

IMG_0646Đạo tràng Pháp Hoa tại chùa Viên Giác (Hannover, Đức)

Khá lâu rồi, khi Tết về, bà con Việt Nam nơi này hay rủ nhau mua vé bay về Việt Nam ăn Tết. Tội nghiệp cho họ, phải “lặn lội về tới Việt Nam ăn Tết”. Ừ thì cũng hiểu cho họ, còn cha còn mẹ, nay có cơ hội thì về, trước thăm gia đình, sau thì hưởng Xuân. Nhưng nếu chỉ như vậy thì còn rán chấp nhận, nhưng không, họ kéo theo một tràng quảng cáo không công cho cái chế độ đỏ lòm bên nhà. Tôi dị ứng với những chuyện này nên thường giãn ra, né đi cho xong, nếu không, thế nào tôi cũng xách mé, đâm ra bực lòng mình đầu năm. Vào ngày thiêng liêng cần cho an lạc để suốt năm vui vẻ.

Viết tới đây tôi lại nhớ cái chuyện tin dị đoan thông lệ của má tôi: “Ngày Tết hễ vui thì vui suốt năm, có tiền vô thì sung túc suốt năm, có may mắn thì may mắn suốt năm”. Cho nên, Tết đến là bà châm đầy gạo, muối, đường. Bàn thờ chưng vun đầy lộc quả tươi, hoa đẹp, đủ màu. Tối kỵ không cúng chuối, không cúng cam vì sợ chúi nhũi, cam khổ (người Nam phát âm chúi hay chuối… same same như nhau!) Không quét nhà đổ rác (sợ tiêu hao) Có lần tôi cắc cớ hỏi bà “Vậy thì đánh bài gầy sòng đầu năm thua tiền thì sao?” Má tôi trả lời gọn ơ, “Thì coi như xổ xui, còn gì nữa?”

Nhớ lại tôi phục má tôi quá xá. Kiểu gì bà cũng ứng biến được, dù khi đám cưới với ba tôi, bà chỉ là một cô gái quê, chữ viết không hơn cái lá mít, quen chuyện đồng áng vườn tược hơn là cây viết tờ giấy.

Chuyện này nhắc tôi những ngày mới tới xứ Pháp. Má tôi phải đi học Pháp văn trong chương trình chính phủ Pháp giúp cho người tỵ nạn có bảo lãnh (khác với người tỵ nạn boat people, họ được chính phủ Pháp công bằng, giúp đỡ trên nhiều lãnh vực và lâu dài hơn). Ba tháng này má tôi giọt vắn giọt dài.Với bà thầy thì ít mà với ba tôi thì nhiều. Ba tôi vốn là thầy giáo tốt nghiệp dưới đời chính phủ Tây bảo hộ, nói tiếng Tây rào rào. Ông dạy má tôi chia động từ hoài không xong. Bà cứ lộn tùng phèo mấy cái thì quá khứ. Khi thì chia với être, khi thì với avoir… Tới một lúc nào đó thì ba tôi quên mất mình đang dạy vợ mà tưởng là mình đang dạy học trò… thế là có người ôm tập ra khỏi phòng, khóc ấm ức cho tới khi được ông thầy dỗ ngọt mới yên!

Ở xứ này, các món ăn cổ truyền, tôi còn rán làm được hết nhưng thật chịu thua món mứt. Tôi nhớ những thố mứt trong và óng ánh vàng bắt mắt, chẳng những thấy ngon lành mà ăn cũng “pas chê” của má tôi. Nhà tôi ngày xưa ở Sài Gòn không bao giờ mua mứt bán ngoài chợ. Má tôi duy nhất chỉ đặt người quen làm mứt bí và mứt củ năng. Mứt hột sen thì mua của tiệm Bảo Hiên Rồng Vàng. Còn lại thì nhà làm lấy như mứt dừa, me, mãng cầu, gừng dẻo và mứt trái tắc (loại mứt này của má tôi không tròn xoe, coi đẹp và chứa đầy đường ngọt như ngoài chợ mà là dẹp xuống nhưng còn đầy đủ vị chua ngọt và mùi thơm).

Qua đây má tôi có dạy cho tôi làm mứt Tết, nhưng khó làm quá, vật liệu khó kiếm đầy đủ và nhất là không thể áp dụng vào cách nấu tân tiến bếp điện thời nay nên tôi thật giơ tay đầu hàng.

Mùa đông năm nay tại đây ấm lạ lùng. Các củ hoa crocus ngoài vườn đang bừng dậy với những búp măng xanh mướt. Cuộc sống đang hồi sinh dưới nền đất khô và lạnh cóng. Tôi chợt nghĩ, hạnh phúc biết bao khi Tết này bỗng chợt nhận tin: Tự Do, Nhân Quyền, Hạnh Phúc và Công Bằng đã hồi sinh tại quê hương Việt Nam vốn đã khô cằn đầy máu và nước mắt 40 năm nay. Sẽ là cái Tết ý nghĩa nhất của cuộc đời tôi.

lê ngọc tuý hương
tháng chạp Giáp Ngọ 2014.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Tag Cloud

%d bloggers like this: